Wereldwaterdag: afvalwater als bron van energie en grondstoffen

Afvalwater zuiveren is vandaag meer dan voorkomen dat het water ongezuiverd in onze beken en rivieren belandt. Voor het Vlaamse waterzuiveringsbedrijf Aquafin is de toekomende vuilvracht veel meer dan afvalwater, het is een belangrijke bron van energie en grondstoffen, een bron die in de toekomst enkel nog aan belang zal winnen. Het gezuiverde water kan dan weer opnieuw gebruikt worden in toepassingen die geen drinkwaterkwaliteit vergen. Om dit potentieel optimaal te benutten, is samenwerking heel belangrijk, niet alleen op beleids- en onderzoeksniveau, maar ook in het dagelijkse leven. Want het zijn uiteindelijk de huishoudens, de mensen zoals jij en ik, die het afvalwater lozen in de riolering. En daar begint het verhaal.

Grondstoffen

Een gemiddelde Vlaming verbruikt dagelijks 120 liter water. De persoonlijke hygiëne is de grootste slokop: bad, douche en WC-spoelingen zijn samen goed voor 85 liter per dag. De toiletspoelingen zorgen trouwens voor de belangrijkste vervuiling. Urine en feces bevatten hoge doses ammonium (stikstof) en fosfor, die je via het zuiveringsproces uit het afvalwater kunt halen. Hierdoor wordt algengroei in het oppervlaktewater afgeremd met meer zuurstof tot gevolg. Ondertussen is de voorraad fosfor wereldwijd aan het slinken en de kans bestaat dat die binnen 100 à 150 jaar volledig uitgeput zal zijn. Daarom wordt er steeds meer gekeken naar afvalwater als mogelijke bron voor herwinning van gebruikte fosfor. Op de rioolwaterzuiveringsinstallatie Leuven werkt Aquafin mee aan een proefproject om struviet, een afgeleide van fosfor, op volle schaal te recupereren uit het zuiveringsslib.

Energie

Naast grondstoffen bevat afvalwater ook een enorm potentieel aan energie. Zoals gezegd komt een aanzienlijk aandeel van de dagelijkse vuilvracht van bad en douche. Kleren wassen en de vaat doen zijn samen nog eens goed voor 32 liter per dag per gezin. Bij al deze activiteiten lozen we warm water in de riolering. Op de riolen en op de zuiveringsinstallaties van Aquafin  kan deze warmte gerecupereerd worden via warmtepompen.

Ook verder in het zuiveringsproces kan energie herwonnen worden. Om de belangrijkste vervuilende stoffen, waaronder nutriënten zoals stikstof en fosfor, uit het afvalwater te halen, gebruikt Aquafin miljarden micro-organismen, het actief slib genoemd. Deze biomassa groeit tijdens het zuiveringsproces en is het enige restproduct. Een van de slibverwerkings-technieken die Aquafin toepast is de slibgisting. Hierbij komt biogas vrij, dat via een elektromotor wordt omgezet in groene energie. In 2012 produceerde Aquafin op deze manier maar liefst 9,5 miljoen kWh.  In de drie slibdrogers in Houthalen, Leuven en Deurne droogt Aquafin het restslib tot slibpellets, die in de cementindustrie gebruikt worden als brandstof. De as ervan wordt gemengd met het cement. In 2012 leverde Aquafin meer dan 32.000 ton pellets aan de cementindustrie.

 

Kortom, afvalwater is veel meer dan water met afval erin, het is een belangrijke bron van grondstoffen, energie en water. Voorwaarde om deze te kunnen benutten is evenwel te kunnen vertrekken van echt ‘huishoudelijk’ afvalwater.  Maar ook aan de bron kan het mislopen. Bijvoorbeeld de lozing van chemicaliën in de openbare riolering kan nefaste gevolgen hebben voor het zuiveringsproces. Daarom is het belangrijk dat de consument bewust omgaat met zijn afvalwater. Door intensief samen te werken, zowel op beleids- als op onderzoeksniveau, en door bewuste lozingen aan de bron, heeft afvalwater nog een mooie toekomst.

Het fosforprobleem

The Phosphorus Challenge

Green Energy Production from Sludge - Kr├╝ger A/S

Sludge Power

waterzuivering

Sewage sludge gasification plant

EnviTec biogasinstallatie - 04 - Van biogas naar elektriciteit

Van afvalwater naar brandstof

Het Riool, wat valt daar te zien?

Energie uit afvalwater en bodem met de Thermpipe van ARCADIS.wmv

De toekomst van afvalwater, bron van energie en gondstoffen

Published with Prezly