Skip to Content

Gezuiverd afvalwater opnieuw gebruiken? Vooral een psychologische drempel!

Sluiten van de waterkringloop als adapatiemaatregel voor klimaatverandering met lange droogteperiodes

Vlaanderen is nu al wekenlang in de ban van extreem droog weer. Een nachtmerrie voor landbouwers en stilaan beginnen ook vragen te rijzen rond de drinkwatervoorziening. Wordt het niet stilaan tijd om onze vooroordelen over hergebruik van gezuiverd afvalwater te laten varen?

Vlaanderen is terecht bezorgd om een nijpend watertekort. We behoren tot de meest waterstressgevoelige gebieden in Europa, onder meer door een hoge bevolkingsdichtheid en een dramatisch lage stand van de grondwatertafel in sommige regio’s. Nochtans zitten we bovenop een belangrijke potentiële waterbron die kan helpen om dat tekort op te vangen. Jaarlijks zuivert Aquafin in zijn meer dan 300 rioolwaterzuiveringsinstallaties maar liefst bijna één miljard kubieke meter huishoudelijk afvalwater. Na een mechanische en biologische behandeling voldoet dat water aan de strenge Europese en Vlaamse richtlijnen. Het gezuiverde afvalwater heeft daardoor een kwaliteit die voldoet om te lozen in oppervlaktewater. Maar het is ook perfect geschikt voor toepassingen die geen drinkwaterkwaliteit vereisen.

Overeenkomst voor afname

Bedrijven kunnen een overeenkomst afsluiten met Aquafin voor de levering van gezuiverd afvalwater. Contractueel mag het dan gebruikt worden voor allerlei toepassingen met enkele uitzonderingen voor menselijke consumptie en gebruik (bv. douches).

Op de foto is te zien hoe EcoWerf in Leuven de biofilters in de composteerinstallatie bevochtigd worden met gezuiverd afvalwater van de naastgelegen zuiveringsinstallatie van Aquafin. Tot vorig jaar gebruikte het bedrijf hiervoor drinkwater, zo'n 6.000 m³ per jaar.

Gezuiverd afvalwater kan overigens verder gezuiverd worden tot eender welke gewenste kwaliteit. Sommige bedrijven gebruiken het als koel- of proceswater en zo’n 25 ruimfirma’s reinigen er vandaag hun tankwagens mee. Ook doorgedreven zuivering tot drinkwater is perfect mogelijk en gebeurt vandaag al door de Intercommunale Waterleidingsmaatschappij van Veurne-Ambacht in Koksijde.

Lozing in poldergrachten

Voor 5 van zijn rioolwaterzuiveringsinstallaties heeft Aquafin in de milieuvergunning de toestemming om het gezuiverde afvalwater te lozen in een poldergracht of –kanaal als het polderbestuur daar om vraagt. De installaties in Heist, Oostende, Brugge, Wulpen en Temse lozen dat zogenoemde effluent normaal in een grote rivier of kanaal maar bij langdurige droogte kan dat lozingspunt tijdelijk verplaatst worden zodat landbouwers in de poldergebieden het gezuiverde afvalwater kunnen gebruiken om er hun akkers mee te besproeien. Zo’n toestemming in de milieuvergunning kan Aquafin ook voor andere rioolwaterzuiveringsinstallaties aanvragen als er vraag naar is vanuit de landbouw.

Psychologische barrière

In heel wat zuiderse landen die frequent geconfronteerd worden met lange droogteperiodes wordt gezuiverd afvalwater probleemloos ingezet voor irrigatie. Europa werkt momenteel aan een regelgeving die bepaalt waaraan het water moet voldoen om er gewassen mee te besproeien. Dit zal helpen om van de terughoudendheid af te geraken, die er vandaag nog vaak is ten aanzien het hergebruiken van gezuiverd afvalwater. Ook in Vlaanderen moet er vaak nog een psychologische barrière overwonnen worden. Nochtans kan door (selectief) hergebruik van gezuiverd afvalwater de waterkringloop gedeeltelijk worden gesloten en is het zo een prima adaptatiemaatregel in het kader van de klimaatverandering.

 

Contacteer ons
Greet De Gueldre manager Strategische Innovatie en Klimaat
Valerie Lievens Aquafin
Greet De Gueldre manager Strategische Innovatie en Klimaat
Valerie Lievens Aquafin
Over Aquafin

Een sterke partner voor het Vlaamse Gewest

Aquafin is in 1990 opgericht door het Vlaamse Gewest om de rioolwaterzuiveringsinfrastructuur in Vlaanderen verder uit te bouwen, te exploiteren en te financieren.

Aquafin vangt het huishoudelijke afvalwater van de gemeentelijke riolen op in verzamelriolen en voert het naar zuiveringsinstallaties, waar het wordt behandeld volgens de Europese en Vlaamse normen.

De kosten voor de uitgevoerde infrastructuurwerken en de werkingskosten van Aquafin worden via de drinkwatermaatschappijen gedeeltelijk doorgerekend aan de drinkwaterverbruiker. Hiermee volgt het Vlaamse Gewest het ‘de vervuiler betaalt’-principe, dat door Europa aangemoedigd wordt. Het saldo wordt aan de drinkwatermaatschappijen betaald via een werkingstoelage uit het Minafonds.

Aquafin staat voor een goed beheer van de zuiveringsinfrastructuur en een sterk vermogen tot innovatie. Zo liggen methodologieën van Aquafin aan de basis van de gebiedsdekkende uitvoeringsplannen, die duidelijk aangeven op het gemeentelijke grondgebied welke infrastructuur er wanneer door het gewest of door de gemeente moet worden voorzien. Door zijn opgebouwde knowhow en jarenlange ervaring is Aquafin ook een gegeerde partner in binnen- en buitenlandse onderzoeksprojecten, gericht op de implementatie van de Europese kaderrichtlijn Water. De kennis die Aquafin zo verwerft, komt ten goede aan het Vlaamse Gewest en de gemeenten.


Producten en diensten buiten de overeenkomst met het Vlaamse Gewest

Voor de Vlaamse gemeenten

Aquafin biedt zijn diensten ook aan voor de uitbouw en het beheer van het gemeentelijke stelsel. Een stad of gemeente kan kiezen voor een samenwerking op lange termijn via een concessie, of ad hoc opdrachten toewijzen aan Aquafin. Daarnaast bestaat de mogelijkheid om in te stappen in samenwerkingsverbanden die Aquafin heeft met drinkwatermaatschappijen water-link en De Watergroep (Riopact).

Rekening houdend met intensere buien door de klimaatverandering, voorzien gemeenten ook best een plan voor optimale infiltratie, buffering en afvoer van regenwater. Aquafin maakt op maat van de gemeente een hemelwaterplan waarin het concrete maatregelen voorstelt om slim om te gaan met water.

Voor de industrie in Vlaanderen en buitenlandse partners
Aquaplus NV, het dochterbedrijf van Aquafin, richt zich in het binnenland op de noden van de industrie om aan de Europese richtlijnen te voldoen. Het bedrijf voert er vooral advies-, bouwkundige en ontwerp -en exploitatieopdrachten uit.

Op de internationale markt neemt Aquaplus als consultant deel aan open internationale aanbestedingsprocedures. Meestal is het bedrijf dan onderaannemer. De focus ligt op de nieuwe lidstaten van de Europese Unie, met opdrachten voor de Europese Commissie, voor nationale overheden, steden, gemeenten en nutsbedrijven binnen alle stadia van de afvalwaterzuiveringscyclus. Buiten Europa is Aquaplus vooral actief in het Midden Oosten en in China.
 

Aquafin
Dijkstraat 8
2630 Aartselaar